Keramische tegels buiten: voordelen, nadelen en een goede aanleg

Keramische tegels zijn in korte tijd uitgegroeid tot een van de populairste materialen voor terrassen en tuinpaden. Ze ogen strak, blijven mooi van kleur en zijn eenvoudig schoon te houden. Tegelijk hoort u ook verhalen over verzakkingen, groene aanslag en tegels die na een paar jaar toch niet zo onderhoudsvrij blijken.

Dat verschil zit bijna nooit in de tegel zelf, maar in de aanleg. In dit artikel leest u wat keramische tegels precies zijn, wat de echte voordelen en nadelen zijn, welke dikte u kiest en waar het bij het leggen op aankomt.

Wat zijn keramische tegels?

Keramische tegels worden gemaakt van fijngemalen klei en mineralen die onder hoge druk worden geperst en vervolgens bij zeer hoge temperatuur worden gebakken. Daardoor ontstaat een uiterst dichte, harde tegel die nauwelijks vocht opneemt.

Die lage wateropname is de kern van vrijwel alle eigenschappen van het materiaal. Omdat er weinig vocht in de tegel trekt, dringen vuil, mos en kalk moeilijk door en heeft vorst weinig vat op het materiaal. De kleur en het dessin zitten aan de bovenzijde, wat betekent dat keramiek in vrijwel iedere look verkrijgbaar is: beton, natuursteen, hout, leisteen of marmer.

Keramische tegels of betontegels?

De vergelijking met betontegels komt bijna altijd ter sprake. Beide materialen hebben hun plek, maar ze gedragen zich anders.

Betontegels zijn poreuzer. Ze nemen vocht op, kleuren in de loop van de jaren uit en zijn gevoeliger voor groene aanslag en vlekken van bladeren, barbecuevet of plantenbakken. Daar staat tegenover dat beton goedkoper is, minder eisen stelt aan de aanleg en zich makkelijker laat verwerken.

Keramiek vraagt een hogere investering en een nauwkeuriger aanleg, maar houdt in ruil daarvoor jarenlang dezelfde uitstraling. Voor een terras dat direct aan de woning ligt en waar u dagelijks naar kijkt, is dat vaak precies het verschil dat telt.

De voordelen van keramische tegels buiten

De belangrijkste redenen om voor keramiek te kiezen:

Voor een terras aan de woonkamer, waar de overgang tussen binnen en buiten zichtbaar is, is dat laatste punt vaak doorslaggevend. Veel keramische series zijn zowel binnen als buiten leverbaar, waardoor u een vloer visueel kunt doortrekken naar het terras.

• Kleurvast: keramiek verkleurt nauwelijks onder invloed van uv-licht.
• Nauwelijks vochtopname, waardoor vlekken en aanslag veel minder kans krijgen.
• Vorstbestendig, doordat er weinig water in de tegel kan bevriezen en uitzetten.
• Slijtvast en krasbestendig; tuinmeubilair laat weinig sporen na.
• Eenvoudig schoon te maken met water en een zachte borstel.
• Zeer veel keuze in kleur, formaat en structuur, van houtlook tot betonlook.

De nadelen van keramische tegels

Eerlijk is eerlijk: keramiek is niet in elke situatie de beste keuze. Deze nadelen zijn goed om vooraf te kennen:

Onderaan de streep geldt: de tegel is onderhoudsarm, de aanleg is dat niet. Wie op de aanleg bezuinigt, verliest juist het voordeel waarvoor hij keramiek koos.

• De aanschafprijs ligt hoger dan die van betontegels.
• De aanleg is bewerkelijker en vraagt meer precisie; fouten in de ondergrond zijn later lastig te herstellen.
• Keramiek is hard en bros. Snijden vraagt speciaal gereedschap en een tegel die verkeerd wordt belast, kan breken.
• Bij een gladde afwerking kan het oppervlak nat glad aanvoelen; kies daarom buiten altijd een tegel met voldoende stroefheid.
• Grote formaten zijn zwaar en lastig te tillen, wat het zelf leggen bemoeilijkt.
• Onderhoudsarm is niet onderhoudsvrij: op een schaduwrijk noordterras ontstaat ook op keramiek groene aanslag.

Welke dikte kiest u: 2 cm, 3 cm of met betonnen onderlaag?

Bij keramische tegels voor buiten komt u drie varianten tegen, elk met een eigen toepassing.

Kiest u voor een tegel op een splitbed zonder verlijming, dan is een keramische tegel met betonnen onderlaag in veel tuinen de veiligste keuze.

• 2 cm keramiek: de meest gebruikte variant voor terrassen. Geschikt voor voetgangersgebruik, mits volledig ondersteund door een goed voorbereide ondergrond of gelegd op tegeldragers.
• 3 cm keramiek: dikker en steviger, met meer draagkracht. Wordt onder andere toegepast bij zwaardere belasting of grotere formaten.
• Keramiek met betonnen onderlaag: een keramische toplaag op een betonnen drager, meestal rond 4 tot 5 cm dik in totaal. Deze tegels laten zich verwerken als klassieke betontegels, terwijl u de uitstraling en het gemak van keramiek houdt. Vaak ook geschikt voor een oprit met lichte autobelasting.

De ondergrond bepaalt het resultaat

Bij keramiek is de fundering belangrijker dan bij welk ander bestratingsmateriaal ook. Omdat de tegels hard en weinig vergevingsgezind zijn, valt iedere onvolkomenheid in de ondergrond direct op als een oneffen of verzakkend terras.

Een goede opbouw begint met het uitgraven van de bestaande grond, meestal 30 tot 40 centimeter diep. Daarna volgt een stabiele funderingslaag, doorgaans van menggranulaat, die in lagen wordt aangebracht en zorgvuldig wordt verdicht met een trilplaat. Op die basis komt de laag waarin de tegels worden gelegd.

Zeker bij nieuwbouw en bij tuinen met klei- of veengrond is deze fase cruciaal. De grond zet zich daar nog jarenlang, en zonder goed verdichte fundering verzakt uw terras binnen enkele seizoenen ongelijkmatig.

Drie manieren om keramische tegels te leggen

Er zijn drie gangbare legmethodes, elk met eigen toepassingen.

Welke methode het meest geschikt is, hangt af van de tegeldikte, de ondergrond, het gebruik en de gewenste hoogte ten opzichte van de woning en de rest van de tuin.

• Op een splitbed: de tegels worden gelegd in een laag brekerzand of split. Eenvoudig en relatief goedkoop, en later goed te corrigeren. Vooral geschikt voor dikkere tegels of tegels met betonnen onderlaag.
• In drainmortel met een hechtlaag: de tegel wordt volledig ondersteund en verlijmd op een waterdoorlatende mortelbed. Dit is de meest duurzame methode voor 2 cm keramiek en voorkomt holle plekken onder de tegel.
• Op tegeldragers: de tegels rusten op verstelbare poten. Ideaal op een dakterras of daar waar water eronder moet kunnen weglopen, en handig bij hoogteverschillen.

Voegen en afwatering

Keramische tegels worden altijd met een voeg gelegd, meestal 3 tot 5 millimeter. Die ruimte is nodig om werking in het terras op te vangen. Zonder voeg schuren tegels tegen elkaar en kunnen randen afschilferen.

Voor de voegvulling zijn er verschillende opties, van waterdoorlatende voegmortel tot tweecomponenten voegmiddel. Belangrijk is dat het voegmiddel geschikt is voor keramiek en voor buitengebruik, en dat het past bij de gekozen legmethode. Verkeerd voegen is een van de meest voorkomende oorzaken van een terras dat er na een jaar minder mooi uitziet.

Even belangrijk is de afwatering. Een terras moet altijd op afschot liggen, meestal ongeveer een centimeter per meter, van de woning af. Water dat blijft staan geeft aanslag, vervuiling en op termijn schade. Ligt het terras tegen de gevel, houd dan voldoende afstand tot de isolatie en het maaiveldniveau van de woning.

Keramische tegels schoonmaken en onderhouden

Het onderhoud van een keramisch terras is beperkt, maar niet nul. Een paar keer per jaar vegen en een jaarlijkse schoonmaakbeurt met water, een zachte borstel en eventueel een pH-neutraal reinigingsmiddel is doorgaans voldoende.

Gebruik een hogedrukreiniger met beleid. De tegel zelf kan er tegen, maar een te krachtige straal spoelt de voeg uit en dat is precies waar problemen beginnen. Houd afstand, werk met een brede sproeikop en richt niet direct op de voegen.

Groene aanslag ontstaat vooral op plekken die weinig zon en weinig luchtcirculatie krijgen. Snoeien van overhangend groen en het vrijhouden van de randen helpen daar meer tegen dan welk reinigingsmiddel ook.

De meest gemaakte fouten bij een keramisch terras

In de praktijk zien we telkens dezelfde punten terugkomen:

Vrijwel al deze fouten zijn te voorkomen in de voorbereidingsfase, en vrijwel geen ervan is achteraf goedkoop te herstellen.

• een te dunne of onvoldoende verdichte fundering;
• 2 cm tegels los in het zand leggen, waardoor er holtes onder de tegel ontstaan en de tegel kan breken;
• geen of te weinig afschot, waardoor water op het terras blijft staan;
• te smalle voegen of een voegmiddel dat niet geschikt is voor keramiek;
• een gladde binnentegel buiten toepassen;
• de aansluiting op gazon, borders en opsluitbanden niet vooraf uitwerken.

Een keramisch terras laten aanleggen

Overweegt u keramische tegels voor uw terras, tuinpad of oprit? Buitengewoon De Esch verzorgt niet alleen het leggen van de tegels, maar ook alles wat daaraan voorafgaat: het uitgraven en afvoeren van de bestaande ondergrond, het aanbrengen en verdichten van de fundering en het afstemmen van het terras op gazon, beplanting en erfafscheiding.

Omdat wij het grondwerk, de bestrating en de rest van de tuinaanleg in eigen beheer uitvoeren, sluiten alle onderdelen op elkaar aan en heeft u een aanspreekpunt voor het hele project.

Neem contact met ons op en vertel wat u met uw terras wilt bereiken. Dan bekijken we samen welke tegel, opbouw en indeling het beste bij uw tuin passen.